Coğrafya Kısa Notlar (Sınavdan Önce Son Tekrar İçin)

1.AKDENİZ BÖLGESİ :

*Ülkemizin en engebeli bölgesidir.

*Karstik arazilerin ve karstik şekillerin en fazla bulunduğu bölgedir.

*Yıllık ortalama sıcaklığı en fazla olan bölgedir.

*Ülkemizin en büyük delta ovası olan Çukurova bu bölgededir.

*Güneş enerjisinden en fazla yararlanılan bölgedir.

*Kıs mevsiminin en kısa ve en ılık geçtiği bölgedir.

*Bulutluluk oranı en az olan bölgedir.

*Yaz ve kıs yağışları arasındaki farkın en fazla olduğu bölgedir.

*Don olayının en az görüldüğü bölgedir.

*Yıl içinde gölge uzunluğunun en kısa olduğu bölgedir.

*Yaz turizminin en erken başladığı ve en geç bittiği bölgedir.

*Sebze ve meyvenin en erken olgunlaştığı bölgedir.

*Seracılık, turfanda sebze ve meyve üretiminin en fazla olduğu bölgedir.

*Türkiye’nin muz ve gül üretiminin tamamını karşılayan bölgedir.

*Yılda aynı araziden birden fazla ürün alma açısından en elverişli bölgedir.

*En fazla mevsimlik isçi göçü alan bölgedir.

*Türkiye’yi çevreleyen denizlerden en tuzlu olanı Akdeniz’dir.(%38)

*Dünyada sığla(günlük)ağacının en fazla yetiştiği yerdir.

*Gece ve gündüz süreleri en az olan bölgedir.

*Kıs yağışlarının(yağmur) en fazla olduğu bölgedir.

*intansif tarımın en fazla yapıldığı bölgedir.

*Turunçgil, soya, yer fıstığı, muz, susam, mısır ve anason üretiminin en fazla olduğu bölgedir.

2.MARMARA BÖLGESİ :

*Yer şekilleri en sade olan bölgedir.

*Ortalama yükseltisi en az olan bölgedir.

*iklimi en fazla çeşitlilik gösteren bölgedir.(sebebi: özel konum)

*En fazla tarım ürünü çeşitliliğine sahip olan bölgedir.

*Tarım alanlarının bölge yüzölçümüne oranının en fazla olduğu bölgedir.

*Ayçiçeğin en fazla üretildiği bölgemizdir.

*Hidroelektrik enerji potansiyeli en az olan bölgedir.

*En çok enerji tüketen bölgedir.

*Özel konumu sayesinde ulaşım ve ticaretin en fazla geliştiği bölgedir.

*Ulaşım, ticaret ve turizm gelirleri en fazla olan bölgedir.

*İstanbul, en büyük iç alım (ithalat) limanıdır.

*En çok nüfuslanmış ve en fazla göç alan bölgedir.

*Nüfus yoğunluğu en fazla olan bölgedir.

*Türkiye’nin en tenha yeri olan Yıldız Dağları bu bölgededir.

*Dünyanın en zengin bor yatakları bölgede yer alan Bursa Mustafa Kemal Paşa ve Susurluk’ta bulunmaktadır.

*Bölgede çıkarılan bor mineralleri Bandırma’da islenmektedir.

*ipek böcekçiliği ve kümes hayvancılığının en fazla yapıldığı bölgedir.

*Et ve süt verimi yüksek olan kıvırcık koyun(merinos) en fazla bu bölgede yetiştirilir.

*Kentleşme oranının en yüksek olduğu bölgedir.

*Okur-yazar oranı en yüksek olan bölgedir.

*Orman alanı bakımından 3. sıradadır.

*Balıkçılık bakımından Ege ve Akdeniz’den önce gelir.

3.KARADENİZ BÖLGESİ:

*En fazla yağış alan bölgedir.

*Kırsal-tarımsal nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu bölgedir.

*Yıllık sıcaklık farkı en az olan bölgedir.

*Kimyasal çözülmenin en fazla, mekanik çözülmenin en az olduğu bölgedir

*Gölge boyu uzunluğunun en fazla olduğu bölgedir.

*Güneş enerjisinden en az yararlanan bölgedir.

*Fındık ve çay üretiminin en fazla yapıldığı bölgedir.

*Nadasa ayrılan toprakların en az olduğu bölgedir.

*Orman bakımından en zengin olan bölgedir.

*Türkiye’nin en önemli taşkömürü havzası(Zonguldak) bu bölgededir.

*Heyelan ihtimali en fazla olan bölgedir.

*En fazla falezli kıyılar bu bölgededir.(Özellikle Doğu Karadeniz)

*Yağış rejimi en düzenli olan bölgedir.

*Balıkçılığın en fazla yapıldığı bölgedir.

*Doğu-batı yönünde en uzun olan bölgedir.

*Dağınık yerleşmelerin en fazla görüldüğü bölgedir.

*Dışarıya en fazla göç veren bölgedir (özellikle Doğu Karadeniz )

* Yerel saat farklarının en fazla olduğu bölgedir.

*Gece-gündüz sürelerinin en fazla olduğu bölgedir.

*Şehirleri küçük ama sayı olarak en fazla şehre sahip bölgemizdir.

*Dört mevsim yağış aldığından buğday ve pamuk yetişmez.

*Nüfus en fazla art bölgesi geniş olan sahillerde(Trabzon, Samsun) toplanmıştır.

*Kereste fabrikalarının en çok olduğu bölgedir. Fabrikalar özellikle Batı Karadeniz’de toplanmıştır.(Sebebi hammaddenin çok oluşu)

*Taşkömürü ve Demir-Çelik Endüstrisinin varlığı burada göçü azaltmıştır.(Ereğli-Karabük-Zonguldak)

*Akarsu havzası en geniş olan bölgedir.

4.İÇ ANADOLU BÖLGESİ:

*En kurak ve en az yağış alan bölgedir. (Tuz Gölü ve çevresi 250 mm. yağış alır)

*Türkiye’de ova ve platoların en geniş yer kapladığı bölgedir.

*Türkiye’nin en büyük ovası olan Konya Ovası bu bölgededir.

*Konya ovası Türkiye tahıllarının %33’ünü karsılar.

*Türkiye’nin en büyük kapalı havzası olan Tuz Gölü Havzası bu bölgededir.

*Konveksiyonel yağışların en fazla olduğu bölgedir.

*Erozyonun en fazla olduğu bölgedir.

*Nadasa ayrılan toprakların en fazla olduğu bölgedir.(yağışın az olması nedeniyle)

*Tarım alanlarının en geniş olduğu bölgedir.

*Buğday ekim alanının en geniş olduğu bölgedir.

*Buğday, arpa, şekerpancarı, elma ve patatesin en çok üretildiği bölgedir.

*Toplam hayvan sayısı en fazla olan bölgedir.

*Koyun ve tiftik keçisinin en fazla yetiştirildiği bölgedir.

*Yapı malzemesi olarak kerpicin en fazla kullanıldığı bölgedir.

*Konya-Karapınar rüzgar aşındırmasının en etkili olduğu yerdir.

*Mekanik çözülmenin en fazla görüldüğü bölgedir(Konya-Karapınar)

*Türkiye’de lületasının çıkarıldığı tek bölgedir.

*Yeşil mercimek en fazla bu bölgede(Yozgat) yetiştirilir.

*Türkiye’de karstik arazi Akdeniz Bölgesinden sonra en fazla bu bölgededir.

*En yoğun nüfuslu yerleri; Ankara, Eskişehir, Sivas, Konya ve Kayseri’dir.

5.GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ :

*Yüzölçümü itibariyle en küçük bölgedir.

*Yaz kuraklığı en fazla olan bölgedir.

*En yüksek sıcaklıkların ölçüldüğü bölgedir.

*Buharlaşmanın en fazla olduğu bölgedir.

*Ormanın en az olduğu bölgedir.(%3)

*Nüfusun en az olduğu bölgedir.

*Sulamaya en fazla ihtiyaç duyulan bölgedir.

*Fosfatın en fazla çıkarıldığı bölgedir.

*Antep fıstığı, mercimek ve karpuzun en fazla üretildiği bölgedir.

*Deprem riski en düşük olan bölgedir.

*Türkiye’nin en büyük baraj gölü olan Atatürk Baraj Gölü bu bölgededir.

*Türkiye petrol üretiminin tamamı bu bölgede yapılmaktadır.

*Kırmızı mercimek üretimi en fazla bu bölgede yapılmaktadır.

*En fazla mevsimlik göç veren bölgedir.

6.EGE BÖLGESİ :

*Tuzun en fazla üretildiği bölgedir.

*Linyitin en fazla çıkarıldığı bölgedir.

*Termik elektrik enerjisinin en fazla üretildiği bölgedir.

*İzmir, Türkiye’nin en önemli ihracat limanıdır.

*Türkiye’deki tek jeotermal enerji santrali Denizli-Sarayköy’dedir.

*Horst ve grabenlerin en fazla olduğu bölgedir.1. deprem kuşağı içinde yer alır.

*Bölge; zeytin, üzüm, haşhaş, tütün ve incir üretiminde birincidir.(z-ü-h-t-i)

*Kıta sahanlığı en geniş olan bölgedir.

*Kıyı uzunluğu en fazla olan bölgedir.

*Türkiye’deki ilk demiryolu İzmir-Aydın arasında yapılmıştır.

*Türkiye’nin en önemli uluslar arası fuarı İzmir’dedir.

*Dünyadaki en güzel karstik birikim sekli olan Travertenler Pamukkale’de yer alır.

*intansif tarımın en yaygın olduğu bölgedir.

*En fazla koy ve körfeze sahip olan kıyı bölgemizdir.(en girintili-çıkıntılı bölgedir.)

*Marmara bölgesinden sonra en yoğun nüfuslu 2. bölgedir.

*Turizm gelirleri açısından Marmara bölgesinden sonra 2. sırada olan bölgedir.

*Denge profiline en yakın olan bölgemizdir.

*En fazla delta ovası bu bölgede bulunur.

*En geniş hinterlant (Ard bölge)’a sahip bölgedir.

*Bölge gelişmişlik bakımından Marmara’dan sonra 2. sıradadır.

*Manisa Türkiye tütün üretiminde birinci sıradadır.

7.DOĞU ANADOLU BÖLGESİ:

*En geniş alanlı bölgedir.

*Ortalama yükseltisi en fazla olan bölgedir. Türkiye’nin çatısı olarak anılır.

*Türkiye’nin en yüksek noktası olan Ağrı Dağı(5137 m.) bu bölgededir.

*Ölçülmüş en düşük sıcaklıklar bu bölgededir.

*En şiddetli karasal iklimin görüldüğü ve en soğuk olan bölgedir.

*Nüfus yoğunluğunun en az olduğu bölgedir.

*Turizm gelirleri en düşük bölgedir.

*Bölgedeki Malatya, Kayısı üretiminde birinci sıradadır.

*Büyükbaş hayvancılığın en fazla yapıldığı bölgedir.(Özellikle Kars)

*Sanayisi en geri olan bölgedir.

*Elektrik üretimine en fazla katkı sağlayan bölgedir.

*Sebze tarımına en elverişsiz bölgedir.

*Tarımsal faaliyetlerin en geç başlayıp, en erken bittiği bölgedir.

*Donlu gün sayısı en fazla olan bölgedir.

*Maden ve enerji üretimi en fazla olan bölgedir.(Yukarı Fırat, Malatya, Elazığ)

*Okur-yazar oranı en düşük olan bölgedir.

*Türkiye’de yol yapım ve ulaşım maliyetlerinin en fazla olduğu bölgedir.

*Türkiye’nin en büyük gölü olan Van Gölü bu bölgede yer almaktadır.

*Türkiye’nin en büyük kapalı havzası olan Van Gölü kapalı havzası bu bölgededir.

*Bu bölgeden kaynağını alan tüm akarsular ülkemiz dışına çıkmaktadır.

*En tenha nüfuslu il olan Hakkari, bu bölgededir.

*Ekili-dikili alanı en fazla olan bölgedir.(sebebi: yüzölçümünün fazla olması)

8.ÖNEMLİ BOĞAZLAR:

İSTANBUL BOĞAZI : Karadeniz – Marmara Denizi arası Karadeniz’e kıyısı olan ülkeler kullanmak zorundadır.

ÇANAKKALE BOĞAZI : Marmara – Ege Karadeniz’e kıyısı olan ülkeler kullanmak zorundadır.

SUVEYŞ KANALI : Akdeniz-kızıl deniz Mısır Ülke sınırları içerisindedir.

CEBELİ TARIK BOĞAZI : Akdeniz – Atlas Okyanusu Arasında

BAB-ÜL MENDEP BOĞAZI : Kızıl denizi Umman denizine bağlar.

HÜRMÜZ BOĞAZI : İran Körfezini Umman D. bağlar

MESSİNA BOĞAZI : Tren Denizi- Yunan Denizi İtalya’da Sicilya adasıyla İtalya yarımadası arasındadır.

BERİNG BOĞAZI : Bering Denizi- Kuzey Buz Denizi Alaska(ABD)-Sibirya, Asya ile K.Amerikanın en yakın…

MACELLAN BOĞAZI : Atlas Okyanusu- Büyük Okyanus G.Amerika güneyindedir. (Drake Boğazı biraz daha güneyde)

MALAKKA BOĞAZI: Sumatra adası ile Malakka yarımadası arasındadır. Endonezya-Malezya

SONDE BOĞAZI: Sumatra adası ile Cava Adası arası (Endonezya)

DOVER BOĞAZI: Manş Denizi – Kuzey denize bağlar. İngiltere-Fransa arasındadır. (Manş Denizi boğaz gibidir.)

KİEL KANALI: Baltık Denizini kuzey denize bağlar Almanya sınırları içerisindedir.

PANAMA KANALI: Atlas Okyanusu- Büyük Okyanus Panama Sınırlarındadır.

9.Bakırın Çıkarıldığı Yerler: KADER: Kastamonu-küre – Artvin- murgul – Diyarbakır- ergani – Elazığ- maden – Rize- çayeli

10.Kapatılacak Madenler: CıVıK: Civa ( kanserojen) – Volfram (rezerv az) – Kükürt ( rezerv az)

11.Ülkemizde Olmayan Madenler: KiTaP: Kobalt – Titanyum – Platin

12.İpekli dokuma: BİG: Bursa – İstanbul – Gemlik

13.İç Anadolu’daki ürünler: BEŞPAY: Buğday – Elma – Şeker pancarı – Patates – Arpa – Yeşil mercimek

14.Haritalarda Hangi Yükseltide Hangi Renk Kullanılır, Şu Şekilde Belirtebiliriz:

 Yeşil : (0-500 metre arası yükseltilerde kullanılır)

 Sarı : (500-1000 metre arası yükseltilerde kullanılır)

 Turuncu : (1000-1500 metre arası yükseltilerde kullanılır)

 Kahverengi : (1500-2000 metre arası yükseltilerde kullanılır)

 Kodlarsak: YaSTıK

15.Bölgelerin Ayrılmasında Etkili Olan Faktörler: YENİDEN: Yerşekilleri – Ekonomi – Nüfus ve yerleşme – İklim ve bitki örtüsü – DENize göre konum

16.Ege'de ilk sırada yer alan Maden yatakları (LAZCUMa): LİNYİT – ALTIN – ZIMPARA TAŞI – CİVA – URANYUM – MERMER – a

17.Zımpara taşı çıkan yerler: İDAM : İZMİR, DENİZLİ, AYDIN, MUĞLA

18.Türkiye’deki tektonik Göller: BASİT MUHASEBE: Burdur gölü, Acıgöl, Sapanca gölü, İznik gölü, Tuz gölü, Manyas Gölü, Ulubat gölü, Hazar (Hozapin) gölü, Akşehir gölü, Seyfe gölü, Eber gölü, Beyşehir gölü, Eğirdir gölü

19.Ülkemizin Bölgelere Göre Nüfus Yoğunluğu: MEAG: Marmara, Ege, Akdenız, G.Doğu, Karadenız, İç Anadolu, Doğu Anadolu

20.Sigara fabrikası bulunan İller: SİİMBAAT: Samsun, İzmir, İstanbul, Malatya, Bitlis, Adana, Tokat

21.Bakır merkezleri: MaKaM SEM Sezsizharfler: M= Murgul Artvin, K= Küre Kastamonu M= Maden Elazığ. SEM Samsun, Ergani ve Murgul

22.Enerji üretilen Göller: Elektrik Hattı gibi HET : Hazar gölü, Eğridir gölü, Tortum gölü.

23.Ege’deki platolar: YUBBİ : Yazılıkaya, Uşak, Banaz, Bayat…

24.GüneyDoğu’daki Platolar : DUAA : Diyarbakır, Urfa, Antep, Adıyaman

25.Heyelan Set Gölleri: UYSAT: Uzungöl, Yedigöller, Sera, Abant, Tortum

26.Marmara’daki Tektonik Gölleri: KULİS: Kuş(manyas) gölü, Ulubat gölü, İznik gölü, Sapanca gölü

27.Tektonik Göller: MUSİBET : Manyas, Ulubat, Sapanca, İznik, Beyşehir, Eğirdir, Tuz Gölü

28.Karstik göller: SALDA (Selda ormanda AVLANırken SÖĞÜT ağacındaki TEL elini KESTİ(KESTEL) SALDA GÖLÜ, AVLAN GÖLÜ, SÖGÜT GÖLÜ, KESTEL GÖLÜ

29.Volkanik Set Gölleri : ERÇEKli NAZİK, HAÇLIy’la beraber VAN GÖLÜ’nde BALIK tutarken ÇILDIRdı. Erçek gölü, Nazik gölü, Haçlı gölü, Van gölü,Balık gölü,Çıldır gölü

30.Türkiye’deki kağıt fabrikaları: KAZMaM GİBİ : K (Kastamonu-Taşköprü), A (Afyon), Z (Zonguldak-Çaycuma), M (Mersin-Taşucu), a, M (Muğla-Dalaman), G (Giresun-Aksu), i, B (Balıkesir), İ (İzmit)

31.Ege Bölgesi Maden ve Enerji Kaynakları: JETKiLiMCiZADe: jeotermalenerji, Krom, Linyit, Mermer, Cıva, Zımparataşı, Altın, Demir

32.Doğu Anadolu’daki Madenler; MeraKLı KABakÇı DEMİR: Manganez, Krom, Linyit, Kükürt, Krom, Kaya tuzu, Çinko Demir

33.DEMİR çıkarılan ve İşlenen Yerler; S A M İ (Sivas-Divriği ve Kangal) (Adana-Feke ve Kozan) (Malatya-Hekimhan ve Hasançelebi) (İzmir-Dikili ve Torbalı) İşletmeler ise S ve A harfleridir.(Sivas ve İzmir)

34.BAKIR çıkarılan ve işlenen yerler; KADER : İşletmeler için Ortadaki harflere bir de “samsun” ekleyin. Yani “ADES” (Kastamonu-küre) (Artvin-Murgul) (Diyarbakır-Ergani) (Elazığ-Murgul) (Rize-Çayeli)

35.Gübre Fabrikaları: BİSİMGEM :Bandırma, İstanbul, Sivas, İzmir, Mardin, Giresun, Elazığ, Mersin

36.Suriye Sınır Kapılarımız : CCANeY : Cilvegözü, Ceylanpınar, Akçakale, Nusaybin, Yayladağ

37.İhrac Ettiğimiz Ürünler: SıNıF TAKİM : ÇAY, SEBZE, NOHUT, FINDIK, TURUNCGİL ANTEPFISTIĞI, KAYISI, İNCİR, MERCİMEK

38.İhrac Ettiğimiz Madenlerimiz: BaCaK MaBeT: BAKIR, CIVA, KROM, MAGNEZYUM, BOR,TUZ

39.Akdenizdeki Karstık Ovalar : TAKKE : Tefenni, Acıpayam, Korkuteli, Kestel, Elmalı

40.Ege’deki Kırık Dağlar: MaYBAM : Madra, Yunt, Bozdağlar, Aydın dağları, Menteşe

41.Ülkemizde Doğalgaz Santralleri: OHA : Ovaakça, Hamitabat, Ambarlı

42.İç Anadolu’daki Platolar: HUCOB : Haymana, Uzunyayla, Cihanbeyli, Obruk, Bozok

43.Rüzgârlar: KaYıP SaKaL : Karayel, Yıldız, Poyraz, Samyeli, Kıble, Lodos…

44.Ege’de En Çok Yetişen Ürünler: ZÜHtİ : Zeytin, Üzüm, Haşhaş, İncir

45.Haritadaki bozulmaların nedeni dünyanın şeklindendir. Dünyanın küresel şeklinin düzleme aktarılması zor olduğu için haritada bozulmalar olur. Ekvatordan kutuplara gidildikçe haritadaki bozulma oranı da artar.

46.Bir yerin iz düşümü ile gerçek yükseklik arasındaki fark ne kadar fazlaysa o yer o kadar çok eğimlidir. Yani iz düşümü yükseklik ile gerçek yükseklik arasındaki fark büyüdükçe eğim de artış gösterir.

47.Krokinin haritadan farkı ölçeğinin olmamasıdır.

48.Eğimin arttığı yerde izohips eğrileri sıklaşır, eğimin azaldığı yerde izohips eğrisi seyrekleşir. Aynı izohips üzerindeki yükseklik değerleri de aynıdır.

49.En sıcak vaktin öğle vakti 12:00 da yaşanmasının nedeni; Güneş ışınlarının en dik açıyla geldiği saat olmasındandır. Havanın sabah 04:00 – 05:00 gibi akşamdan daha soğuk olmasının nedeni, atmosferin sabaha karşı soğumasındandır.

50.Dünya tam küre olsaydı yer çekimi Dünya’nın her yerinde eşit olurdu.

51.21 Mart 21 Eylül zamanı yanı ekinoks tarihinde Dünya’nın her yerinde gece gündüz süresi eşitlenir.

52.Güneş’i yılda iki kez dik açıyla alan yer sadece ekvatordur. ( Diğer yerler dike yakın açıyla alır.)

53.21 Haziran günü Güneş Kuzey Yarım Kürenin Yengeç Dönencesine dik açıyla gelir ve Kuzey Yarım Kürede en uzun gündüz yaşanır. Bu Güney Yarım Kürede en uzun gece olarak tanımlanır.

54.21 Aralık’ta Güneş güney yarım kürenin oğlak dönencesine dik açıyla gelir ve güney yarım kürede en uzun gündüz yaşanır. Bu Kuzey Yarım Kürede en uzun gece olarak tanımlanır.

55.Enlem farkı artan bölgelerde tarım çeşitliliği de artar.

56.Mevsimler, Dünya’nın Güneş ekseni etrafındaki elips hareketinden ve eksen eğikliğinden dolayı oluşur.

57.Aynı boylam üzerindeki iki merkezde; Aynı anda öğle vakti yaşanır ve yerel saatleri aynıdır. Güneş aynı anda doğup aynı anda BATMAZ. Güneş sadece 21 Mart 23 Eylül zamanı aynı anda doğup aynı anda batar.

58.Farklı yarım kürelerde farklı mevsimlerin yaşanması dünyanın eksek eğikliğinden kaynaklanır.

59.Dünya kendi ekseni etrafında atmosfer ile birlikte döndüğünden dünyanın dönüşünü hissetmeyiz.

60.Ekvatordan kutuplara gidildikçe iz düşüm alan küçülür çünkü yükselti de düşer.

61.Kuzey Yarım Kürede yaz mevsiminin kış mevsiminden uzun olması, Şubat ayının 28 çekmesi, Temmuz ve Ağustos aylarının eşit olmasının nedenleri Dünya’nın Güneş ekseni etrafındaki ELİPS hareketindendir. Dünya bazen güneşe yaklaşır, bazen Güneş’e uzaklaşır ama bu durum SICAKLIĞI ETKİLEMEZ. Sıcaklığı sadece Güneş ışınlarının geliş açısı etkiler.

62.Güneş ışınlarının geliş açısı Dünya’nın şekliyle alakalıdır.

63.Dünya Batı’dan Doğu’ya döndüğü için, Güneş her zaman Doğuda önce doğar ve yerel saat her zaman Doğu’da daha ileridir.

64.Ekinoks tarihinde Güneş saat kaçta doğuyorsa o saatte de batar.

65.Güneş uzaya Dünya’dan daha yakın olduğu halde neden uzaya çıkıldıkça hava -80 – 120 derecelere çıkar, bunun sebebi; Dünya , Güneş ışınlarının yer yüzüne çarpıp yansımasıyla ısınır, ikinci neden ise Dünya’da bulunan bazı atmosfer gazlarının yükseklik arttıkça azalması veya tamamen yok olmasındandır.

66.Troposfer ekvatordan kutuplara gidildikçe incelir çünkü ekvatorda buharlaşma ve çizgisel hız fazladır.

Troposfer: İklim olaylarının gerçekleştiği tabakadır. 

Stratosfer: Mor ötesi ışınların süzüldüğü tabakadır.

Mezosfer: Meteorların dünyaya çarpmasının önlendiği tabakadır.

Termosfer: Radyo ve uydu dalgalarının bulunduğu tabakadır.

67.Bir bölgede en sıcak ay ile en soğuk ay arasındaki fark fazlaysa karasallık, fark az ise denizellik vardır çünkü karalar denizlere göre daha çabuk ısınır ve daha çabuk soğurlar.

68.Yeryüzünden yükseklere çıkıldıkça hava sıcaklığı 200 metreye bir 1 derece azalır. Kentlerden yaylalarımıza çıkıldığında havanın soğumasının iki temel nedeninden biri de budur. İkincisi ise yeryüzündeki ısının tutulmasını sağlayan Karbon elementinin yükseklere çıkıldıkça azalmasındandır.

69.Güney Yarım Kürede Kuzey’e bakan yamaçlar, Kuzey Yarım Kürede güneye bakan yamaçlar Güneş ışınlarını daha dik açıyla alırlar.

70.Dünya’nın Güneş ışınlarını en dik alan bölge ekvator almasına karşın ekvatorda hava sıcaklığının dönencelerden düşük olmasının sebebi ekvatorda nemin fazla olmasındandır.

71.Havanın bulutlu olduğu zaman hava daha sıcaktır. Bunun nedeni bulutların havayı sarması ve sıcaklığı atmosfere bırakmamasındandır. Bir nevi ısı yalıtımı.

72.Alize ve Batı Rüzgarlarının ortak özellikleri: Dünya’nın dönüşü sebebiyle oluşmalarıdır. Alizelere sürekli esmeleri ve yönlerinin aynı olması nedeniyle ticaret rüzgarları da denilir.

73.Rüzgarlar yüksek basınçtan alçak basınca doğru eserler.

74.Muson rüzgarları: Mevsimlik rüzgarlardır. Yaz musonu ve kış musonu olarak ikiye ayrılırlar. Sadece yaz musonları yağış bırakırlar bunun nedeni muson rüzgarlarının sıcaklık farkından dolayı ortaya çıkmasındandır. Kışın karalar denizlere göre daha çabuk ısınıp daha çabuk soğurlar bu yüzden soğuk olan bölgede basıncın fazla olmasından dolayı rüzgâr karadan denizlere doğru eser. Karalardan eserken nem taşıyamadığı için kış musonu yağış bırakmaz. Yaz musonları ise yaz aylarında karalar denizlerden daha çabuk ısındığından yüksek basınç denizlerdedir. Rüzgâr denizden karaya doğru estiği için bol nemli hava kütlesi götürür ve yaz musonları bol yağış bırakır.

75.Meltem rüzgarları: Muson rüzgarlarının günlük olanlarıdır.

76.Sıcak ve Soğuk rüzgarlar var. Sıcak rüzgarlardan Föhn rüzgarlarıyla ilgili bir kaç önemli bilgi vermek lazım ,

Föhn rüzgarları : Havanın nem açığını artırırlar , Yağış oluşumunu engellerler , Kuru ve nemsizdirler , tek yönlü eserler.

77.Hava dağlardan denizlere doğru inerken sürtünmeden dolayı ısınır. En sıcak rüzgarlar sürtünmeden dolayı oluşan rüzgarlardır.

78.Yağmur: Hava sıfır derece üzerinde ise düşer, Kar: Hava sıfır derecenin altındaysa düşer, Dolu : Hava sıfır derece ise düşer.

79.Sıcak ve soğuk havanın karşılaşması sonucu sis oluşur. Sislerin gece veya sabaha karsı oluşmasının nedeni sabaha karşı atmosferin daha soğuk olmasından dolayıdır.

80.Konveksiyonel Yağışlar: Isınan havanın yükselmesiyle meydana gelen yağışlardır. Ekvatoral bölgede yaygındır.

81.Cephe Yağışları: Sıcak ve soğuk havanın çakışması sonucu oluşan yağışlardır. Akdeniz ikliminin olduğu yerlerde görülür.

82.Levhalar birbirine yaklaştığı zaman yeryüzü esnek bir yapıya sahipse kıvrım dağları, kırılgan bir yapıya sahipse kırık dağları oluşturur. Kırıklı yapıda altta kalan kısım graben, üstte kalan kısımlara horst denilir. 

83.İstanbul ve Çanakkale boğazları ve Ege denizi dördüncü jeolojik zamanda oluşmuştur.

84.Alp ve Himayala dağları, Toroslar Kıvrım dağlarına örneklerdir.

85.Yağışın fazla olduğu özellikle ekvatoral bölgelerde Ahşap evler yaygındır. Çöl ikliminin görüldüğü kurak yerlerde Kerpiç evler yaygındır. Soğuk iklimin görüldüğü yerlerde Taş evler yaygındır.

86.Yamaçlardaki bitki örtüsü düz alanlara göre daha gür ve çeşitlidir.

87.Kırmızı topraklar ( Terra Rossa ) : Verimsiz olmasının sebebi kireç oranının fazla olmasındandır. Topraktaki demir minerallerinin oksitlenmesinden dolayı rengi kırmızıdır.

88.Laterit topraklar : Verimsiz olmasının sebebi kimyasal çözünme sonucu organizmalar tarafından humus örtüsünün yenmesi ve aşırı yıkanmadan.

89.Podzol Topraklar: Verimsiz olmasının nedeni aşırı yıkanmadan dolayı.

90.Kestane Rengi Bozkır Toprakları: Verimsiz olmasının nedeni tuz oranının fazla olmasından. Sıcak ve nemsiz bölgenin toprakları tuzlu olur.

91.Yeşilırmak Üzerindeki Barajlar HAS: Hasan uğurlu – Almus – Suat uğurlu

92.Fırat Nehri Üzerindeki Barajlar: KAK : Keban – Atatürk – Karakaya

93.Kızılırmak Üzerindeki Barajlar: HoKKA: Hirfanlı – o (joker) – Kesikköprü – Kapulukaya – Altınkaya

94.Batı Karadeniz Dağları: KILIBIK: Köroğlu – Ilgaz – ı (joker) – Bolu – ı (joker) – Küre

95.GAP Tamamlanınca Artacak Ürünler: PASPaS: Pamuk – Ayçiçeği – Soyafasülyesi – Pirinç – a (joker) – Sebze

96.Bor Madeni: BEBeK: Balıkesir,bigadiç,susurluk – Eskişer-seyitgazi – Bursa-mustafa kemal paşa – e (joker) – Kütahya- emet

97.Karstik Ovalar(polye)( şehirler) : BADeM Ismarla: Burdur – Antalya – Denzili – e (joker) – Muğla – Isparta

98.Civanın Çıkarıldığı Yerler: KİM bU: Konya – İzmir – Manisa – b (joker) – Uşak

SORU - CEVAP

99.Bitki çeşitliğinin en fazla olduğu bölgemiz hangisidir?-Marmara Bölgesi

100.Maden bakımından zengin olduğu halde endüstrisi yeterince gelişmemiş olan bölgemiz hangisidir? -Doğu Anadolu Bölgesi

101.Turizm gelirleri en fazla olan bölgemiz hangisidir?-Marmara Bölgesi

102.Termal Turizmin yoğun olduğu bir bölgenin yapısı hakkında ne söylenebilir?– Kırıklı yer yapısı yaygındır

103.Yatak uzunluğu en fazla olan akarsuyumuz hangisidir?-Kızılırmak

104.Türkiye deki kapalı havzaların en belirgin özelliği nedir? -Sularının tatlı olmamasıdır.

105.Türkiye nin 4 mevsimi zamanında yaşayan bir ülke olması neyin sonucudur? -Matematiksel konumunun.

106.Yaz mevsiminde en sıcak bölgemiz hangisidir? -Güney Doğu Anadolu Bölgesi dir. (Güneyden gelen SAMYELİ rüzgarlarının etkisi altındadır.)

107.Hiç doğal göl olmayan bölgemiz hangisidir? -Güney Doğu Anadolu Bölgesi dir.

108.Aliminyumun ham maddesi nedir? -Boksittir (Seydişehir de çıkarılır ve burada işlenir.)

109.Gübre hangi madenden üretilir? -Fosfattan üretilir. (En çok fosfat çıkarılan bölgemiz Güney Doğu Anadolu Bölgesidir. Mardin, Adıyaman)

110.En az yağış alan bölgemiz neresidir? -İç Anadolu Bölgesidir.

111.En az orman bulunan bölgemiz hangisidir? -Güney Doğu Anadolu Bölgesi dir.(En az yağış alan bölgemiz olmamasına rağmen orman çok azdır.Bunun sebebi buharlaşmanın çok fazla olmasıdır.)

112.Akdeniz iklimi görülen bölgelerimiz

-Akdeniz Bölgesinin kıyı kesimleri

-Güney Doğu Anadolu Bölgesinin batı kesimleri (Orta Fırat böl.) (Gaziantep)

-Marmara Bölgesinin Güney Marmara bölümünün özellikle Ege denizi ve Marmara denizi kıyılarına bakan kısımları

-Ege Bölgesinin kıyı kesimleri

113.Antep fıstığı üretiminde 1. Olan bölgemiz hangisidir? -Güney Doğu Anadolu Bölgesi dir.

114.Kırmızı Mercimek üretiminde Türkiye de 1. Olan bölgemiz hangisidir? -Güney Doğu Anadolu Bölgesi dir.

115.Güney Doğu Anadolu Bölgesinde GAP ile olan değişmeler?

*Ürün çeşitliliği artmıştır.

*Tahıl ekim alanı daralmıştır.

*Tahıl ekilen yerlerde verim artmıştır.

*Nadas alanı azalmıştır. (Buna bağlı olarak erozyon azalmıştır.)

*Sebze ve meyve üretimi artmıştır.

*Tarıma bağlı sanayi gelişmiştir.

* Nüfus artmıştır. Göç verme azalmıştır.

116.Keban ve Karakaya barajları GAP a dahil midir? -Hayır değildir.GAP projesinden daha önce yapılmış barajlardır

117.Güney Doğu Anadolu Bölgesi nin Volkanik dağı hangisidir? -Tek volkanik dağı Karacadağ dır.

118.Güney Doğu Anadolu Bölgesinin ovaları

*Ceylanpınar Ovası

*Harran Ovası (Altınbaşak)

*Suruç Ovası

119.Türkiye nin en büyük Termik Santrali hangisidir? -Afşin-Elbistan Termik Santrali dir.-Kahramanmaraş-Linyitle Çalışır.

120.Akdeniz Bölgesinde hangi turizm çeşidi yoktur? -Kaplıca Turizmi yoktur. (Karstik arazi nedeniyle)

121.Zeytin üretiminde Türkiye

1.Ege Bölgesi

2.Marmara Bölgesi

3.Akdeniz Bölgesi

122.Yer fıstığı üretiminde 1.bölgemiz hangisidir? -Akdeniz Bölgesi

123.Anason üretiminde 1. Bölgemiz hangisidir? -Akdeniz Bölgesi

124.Mısır üretiminde 1. Bölgemiz hangisidir? -Akdeniz Bölgesi

125.Soya Fasülyesi üretiminde 1. Bölgemiz hangisidir? -Akdeniz Bölgesi

126.Akdeniz bölgesindeki geçitler

*Antalya yı Göller Yöresine Bağlayan geçit—-Çubuk Geçidi

*Mersin i İç Anadolu ya Bağlayan geçit———Sertavul Geçidi

*Adana yı İç Anadolu ya Bağlayan geçit——–Gülek Geçidi

*Adana yı Suriye ve Hatay a Bağlayan geçit—Belen Geçidi

127.Akdeniz Bölgesi mağraları

*Karain -Antalya *Beldibi -Antalya

*İncisuyu-Burdur

*Cennet Cehennem-Mersin

*Damlataş-Antalya

128.İç Anadolu bölgesi en fazla yağışı hangi mevsimde alır? -İlkbahar

129.Doğu Anadolu bölgesi en fazla yağışı hangi mevsimde alır? -Yaz

130.Karadeniz bölgesi en fazla yağışı hangi mevsimde alır? -Sonbahar

131.Akdeniz bölgesi en fazla yağışı hangi mevsimde alır? -Kış

132.Akdeniz ile Karadeniz bölgelerinin temel farkları nelerdir?

-Akdeniz her mevsim yağışlı değildir

-Karadeniz bölgesi her mevsim yağışlıdır.

-Akdeniz en fazla yağışı kışın alır

-Karadeniz en fazla yağışı sonbaharda alır.

**Kısacası iklim farkı en tipik farktır.

133.Akdeniz kıl keçisi yetiştirilen yerler -Teke ve Taşeli Platolarında yetiştirilir.

134.Cennet ve cehennem mağaraları hangi tip karstik oluşuma örnektir?

-En büyük Obruk örneğimizdir. (Obruk Platosu İç Anadolu da bulunur ve en çok obruk bu platodadır. Fakat en büyük obruklar karstik yapının daha çok yer aldığı Akdeniz Bölgesinde dir.

135.Dünyanın en uzun nehri hangisidir? – Nil Nehri

136.Türkiye nin en büyük kapalı havzası hangisidir? -Tuz Gölü

137.Türkiye nin en büyük tatlı su gölü hangisidir? -Beyşehir Gölü

138.Akdeniz bölgesinde mağranın çok olmasının sebebi nedir? -Karstik yapıdır.Yani Jeolojik yapıdır.

139.Akdeniz bölgesinin tektonik gölleri -Burdur Gölü (suyu acıdır.) -Eğirdir Gölü -Beyşehir Gölü

140.Karstik ovalar neden verimsizdir? -Karstik ovalar gelen suyu hemen alta geçirdiği yani su tutmadığı için verimsizdir.

141.Akdeniz bölgesinin karstik gölleri -Solda Gölü-Kestel Gölü-Avlan Gölü-Suğla Gölü (Bu göller sadece karstik özellik taşır.)

142.Akdeniz bölgesinin platoları -Teke Platosu-Taşeli Platosu

143.Terre Rosa toprağı en çok hangi bölgemizdedir? -Akdeniz Bölgesinde dir.

144.Türkiye nin en büyük karstik ovası hangisidir? -Acıpayan Ovası (Akdeniz Bölgesi)

145.Amik ovası ne tip bir ovadır? -Çöküntü yani graben Ovası dır. (Graben ovaları Ege Bölgesinde görülür.) (Bunun dışında tek örnektir.) (Hatay daki Nur Dağlarının tek HORST olması da bununla birlikte ele alınır.)

146.Türkiye de rüzgar enerjisinden en fazla nerede yararlanılır? -En fazla Alaçatı da yararlanılır.

147.Türkiye nin en büyük limanları 1.İstanbul Limanı 2.İzmir Limanı 3.Mersin Limanı

148.Dağlık ve engebeliğe göre Türkiye 1.Doğu Anadolu Bölgesi 2.Karadeniz Bölgesi 3.Akdeniz Bölgesi

149.Türkiye nin en büyük ithalat limanı hangisidir? -İstanbul Limanı

150.Türkiye nin en büyük ihracat limanı hangisidir? -İzmir Limanı

151.Ege Bölgesindeki Alüvyon Set Gölleri? -Marmara Gölü-Bafa Gölü

152.Süngercilikte en Gelişmiş Bölgemiz hangisidir? -Ege Bölgesi

153.Sığla Ağacı hangi bölgemizde yetiştirilir? -Ege Bölgesinde (Vernik yapımında kullanılır.)

154.Balıkçılık Durumuna göre Türkiye? 1.Karadeniz 2.Marmara 3.Ege 4.Akdeniz

155.Türkiye nin en çok Tuz üretilen yeri neresidir? -İzmir-Çamaltı dır.(Burada deniz tuzu üretilir.)

156.Ege Bölgesindeki Termik Santraller? *Soma(Manisa) *Yatağan(Muğla) *Gökova(Muğla) *Seyitömer(Kütahya) *Tunçbilek(Kütahya)

157.Türkiye nin tek Jeotermal Elektrik Santrali hangisidir? -Sarayköy (Denizli) Santrali dir.

158.Termik Santral en çok bulunduğu bölgemiz hangisidir? -Ege Bölgesi dir.

159.Doğalgazla çalışan Termik Santrallerimiz hangileridir?

1-Hamitabat Termik Santrali

2-Ambarlı Termik Santrali *Hamitabat Termik Santrali Marmara Bölgesindedir. (Yıldız Dağları bölümü) Bu bölgede çıkan doğalgaz yakıt olarak kullanılmıştır. (Lüleburgaz/Kırklareli)

*Ambarlı Termik Santrali İstanbul da dır.

160.Sanayileşme durumuna göre Türkiye? 1.Marmara 2.Ege 3.İç Anadolu

161.Nüfus miktarına göre Türkiye? 1.Marmara 2.İç Anadolu 3.Ege

162.Yat Turizminde 1. Olan bölgemiz hangisidir? -Ege Bölgesi

163.Termal Turizmde 1. Olan bölgemiz hangisidir? -Ege Bölgesi

164.Ege Bölgesindeki körfezler? -Kuzeyden güneye doğru sıralanmıştır.

*Edremit Körfezi

*Çandarlı Körfezi

*İzmir Körfezi(En kirli Ege Körfezi)

*Kuşadası Körfezi

*Güllük Körfezi(En temiz 2.Ege Körfezi)

*Gökova Körfezi(En temiz Ege Körfezi)

165.Ege bölgesindeki volkanik dağ hangisidir? -Kula Dağı

166.Türkiye nin Delta(kıyı) Ovaları ?

Ege Bölgesi:Balat Ovası ve Menemen Ovası

Karadeniz Bölgesi:Bafra Ovası ve Çarşamba Ovası

Akdeniz Bölgesi:Silifke Ovası ve Çukurova

167.Ege Bölgesinin Graben Ovaları -Bakırçay-Gediz-K.Menderes

168.Kıyı uzunluğu en fazla olan bölgemiz hangisidir? -Ege Bölgesi

169.En fazla Doğal Liman hangi bölgemizdedir? -Ege Bölgesi

170.Türkiye nin en gelişmiş Gümrük Kapısı hangisidir? -Kapıkule Sınır Kapısı (Bulgaristan sınır kapımızdır.)

171.Yunanistan ile Gümrük Kapımız hangisidir? -İpsala Gümrük Kapısı

172.Sofralık zeytinde Türkiye de 1. Olan bölge ve bölüm hangisidir?

-Marmara Bölgesi-Güney Marmara Bölümü

(Toplamda ve yağ için üretilen zeytinde Ege Bölgesi 1.dir)

173.Türkiye nin en fazla Tarım Ürünü Çeşitliliği olan bölgesi hangisidir? -Marmara dır.

(En fazla yağış tipi çeşidi, en fazla toprak çeşidi, en fazla bitki örtüsü çeşidi de Marmara bölgesinde görülür. Bunların tüm sebebi 3 farklı iklimin etkisinde yani en fazla iklim çeşidi görülmesinden kaynaklanır.)

174.Marmara bölgesinin en temiz körfezi hangisidir? -Soros Körfezidir. Marmara nın en az sanayileşmiş körfezidir.

175.Marmara bölgesinin en kirli körfezi hangisidir? -İzmit Körfezi dir.En sanayileşmiş körfezdir.

176.Marmara bölgesinin Tektonik Gölleri -Manyas-Ulubat-Sapanca-İznik (Suları tatlıdır.)

177.Marmara bölgesinin Kıyı Set Gölleri -Terkos-Durusu-B.Çekmece-K.Çekmece

178.Kapıdağ Yarımadası hangi tür biriktirme şekline örnektir? -Tombolo ya örnektir.

179.Türkiye nin en verimli toprağı -Çernezyum Toprağı dır.Erzurum-Kars bölümünde bulunur.

180.Ulaşım olan tek Akarsuyumuz hangisidir? -Bartın Çayı dır.

181.Türkiye deki Mikroklima örnekleri

*Iğdır Ovası>Pamuk yetişir

*Rize>Çay ve Turunçgiller yetişir.

*Anamur>Muz yetişir.

182.Türkiye hangi saat dilimleri arasında yer alır? -2. İle 3. Saat dilimleri arasında yer alır.


joomla social share plugin